Interview met Theo De Gelaen


Wie is Theo De Gelaen?

TheoborstDMklein
Ik ben geboren in Halle (België) in 1956 en op 15 jarige leeftijd startte ik met het beoefenen van judo. Sindsdien heb ik een belangrijk deel van mijn leven gewijd aan het beoefenen en bestuderen van diverse krijgskunsten, waaronder karate, ju jitsu, aikido, enz…

Sinds 1995 ben ik intensief bezig met de studie van het Dim Mak of kyusho jitsu. In 2004 was ik medeoprichter van de internationale federatie voor krijgskunst en Qi Gong: Daochi ISBQF en in 2014 werd ik bevorderd tot 8e dan en grootmeester. Ik ben tevens grootmeester in het Qi Gong met ruim 30 jaar ervaring.

In april van dit jaar volgde de ultieme bekroning van mijn werk door verkozen te worden tot Grootmeester van het jaar in München.
Zolang beoefen ik ook al Shiatsu en de combinatie hiervan met Qi Gong heeft geleid tot de ontwikkeling van de energetische massagevorm Kiatsu.

Daarnaast heb ik ook een carrière van meer dan 35 jaar achter de rug als docent in de sociale, humane en management vaardigheden en werkte voor verschillende gerenommeerde instellingen. Dit was het gevolg van mijn studies in de toegepaste psychologie, neurologie en kwantum fysica. Dit in combinatie met de studie van Oosterse geneeswijzen zorgde voor een unieke combinatie die mijn lessen een extra dimensie gaven (en nog geven).
In de schoot van Daochi ISBQF werd vorig jaar het Hoger Instituut voor Qi Gong Opleiding opgericht, zeg maar een Qi Gong academie in Lommel. Hier worden onder mijn leiding Qi Gong leraren evenals Kiatsu en Shiatsu therapeuten op hogeschool niveau opgeleid.

In dit Hoger Instituut geven verschillende Qi Gong masters en leraren les.

Hoe ben jij zelf in aanraking gekomen met Qi Gong en Dim Mak?

Als kind droomde ik er al van om krijgskunsten te beoefen, maar mocht niet van thuis. Op vijftien jarige leeftijd begon ik stiekem met judo. Later ging ik karate en aikido doen.
Bij het karate hoorde ik voortdurend praten over Ki, kime, kiai, enz…

Maar wanneer ik vroeg wat dat dan was, kon niemand mij dat zeggen of kreeg ik vage verklaringen als “iets met kracht of energie”. Dat intrigeerde mij en was het begin van een jarenlange zoektocht.
Toch had ik het gevoelen dat die Ki iets bijzonders was. Ik was nogal klein van gestalte en niet echt sterk. Omdat ik nogal opvliegend en agressie van aard was, leidde dat nogal eens tot botsingen. Op school moest ik hierbij regelmatig het onderspit delven. Het beoefenen van krijgskunst was mijn antwoord hierop.

Hoewel leren vechten de eerste motivatie was, veranderde dat al snel en sprak vooral het karakter vormde van de krijgskunsten mij heel erg aan. Evenals de zelfbeheersing die men leerde ontwikkelen. Hierdoor werd ik behoorlijk minder opvliegend en rustiger.

Ik ontdekte de kracht van de rust en vooral de kracht van de geest. Iets wat mij later in mijn studie van psychologie heel goed van pas kwam.
Maar bij de beoefening van mijn krijgskunsten liep ik toch nog steeds tegen mijn beperkingen van weinig kracht en lenigheid aan. Ik moest het nog dikwijls afleggen tegen fysiek sterkere en beter getrainde collega’s.
Dat terwijl ik toch ergens het gevoelen had dat dit niet de bedoeling van krijgskunsten was. Het moest dus iets met die Qi te maken hebben….

Later leerde ik een oudere dame kennen die Taichi en Qi Gong lessen gaf. Ik was er dan al achter dat Ki, Japans en Qi, Chinees dezelfde begrippen waren. Omdat er niets anders was, besloot ik haar lessen Qi Gong te volgen. Zij gaf les aan een groep dames van hoge leeftijd die allen ziek waren. Ik was haar jongste leerling en hoewel ik het eerder saaie oefeningen vond, bleef ik volhouden.

Wat mij aantrok was dat zij zelf al meer dan 10 jaar kanker had weten te stabiliseren door haar Qi Gong, samen met aandacht voor haar voeding.

Toch voelde ik het effect van haar oefeningen en kon het zelfs integreren in mijn karate, iets wat ik met haar deelde en zo exploreerden we samen de mogelijkheden van Qi Gong.

Toen ze plots stierf ten gevolge van een voedselvergiftiging, was ik haar oudste leerling en nam haar lessen over. Maar door mijn hogere tempo bleven de oudere dames snel weg en werden geleidelijk vervangen door jongere mensen.

Om aan die mensen hun wensen en vragen te beantwoorden moest ik weer zelf op zoek naar meer kennis en dat deed ik door het volgen van stages en seminars bij verschillende meesters. Ik bezit gelukkig de kwaliteit dat ik als een spons heel snel informatie kan opnemen en verwerken.

Waar ik echter tegenaan liep was dat de meeste meesters niet gauw het achterste van hun tong lieten zien, zeker niet tijdens de seminars zelf.

Niet zelden kreeg ik op mijn vele vragen het antwoord: “als je er rijp voor bent, zal je dat wel leren…”. Wist ik toen veel dat dit antwoord meestal betekende “ik weet het zelf niet…”
Maar ik ontdekte ook dat bepaalde meesters het antwoord wel wisten, maar niet hoe het uit te leggen en dikwijls zwegen omdat zij dachten dat wij het toch niet echt wilden weten.

Ik maakte er dan een gewoonte van om contact te leggen met die meesters na het seminar en zo met hen een diepere band te smeden.

Omdat ik neurologie en kwantum fysica studeerde, kon ik bovendien bepaalde van hun fenomenen verklaren waardoor ik met hen op een goed blaadje kwam. Zo kwam ik veel te weten over de essentie van Qi.
Later raakte ik bevriend met andere grote meesters en ontstonden er interessante uitwisselingen. Bovendien heb ik altijd een groep trouwe en leergierige leerlingen en assistenten rond mij gehad die mij voortdurend uitdaagden en aanzetten tot steeds verder zoeken en leren.

Wat is Dim Mak?

Letterlijk vertaald uit het Chinees betekent het “dodelijke aanraking”. Het is eigenlijk een aanvulling op alle andere krijgskunsten waarbij men vooral gebruik maakt van de kwetsbare en vitale punten op het lichaam van een mogelijke aanvaller.

Dim Mak ontstond in de 13e eeuw na Christus op basis van het Qi Gong en acupunctuur. Een acupunctuur meester met tevens Shaolin Kung Fu opleiding stelde zich de vraag of acupunctuurpunten en hun combinaties ook gebruikt konden worden om tegenstanders in een gevecht uit te schakelen.

Het vormde de basis van wat vandaag bekend staat als Taichi ch’uan.

Wat is Qi Gong volgens jou?

In het Chinees betekent Qi, ‘energie’ en Gong ‘werken met, cultiveren en ontwikkelen van’. Het komt dus neer op het leren werken met energie. Vooral dan de energie van het menselijke lichaam.
Qi Gong is de studie van houding en beweging en leert de mens bewust om te gaan met zijn eigen lichaam en energie. Qi Gong maakt gebruik van alle wetten van de fysica om krachten te ontwikkelen, te ontplooien en te sturen. Zo leert men bij het Qi Gong vooral de skeletstructuur te gebruiken wanneer men krachten wil zetten en minder de spierkracht.

Qi Gong zorgt ervoor dat we ons leren ontspannen en op die manier onze gewrichten open te zetten om krachten en energie door te laten.

Qi Gong ontstond in China, meer dan 5000 jaar voor Christus. Aanvankelijk noemde het Daojing, wat zoveel wil zeggen als ‘schudden met botten en pezen’ en werd gebruikt als preventieve oefening tegen reuma en artrose, wat destijds daar veel voorkwam tengevolge van de zware klimatologische omstandigheden waarin de mensen toen leefden.

Wat is het verband tussen Qi Gong en Dim Mak?

Bij Dim Mak is kennis van de ligging en de werking van de acupunctuurpunten heel belangrijk. Maar om ze echt doeltreffend te kunnen gebruiken moet men de punten leren aanslaan en activeren op de juiste manier.

Dat gebeurt door middel van Fa Jing. Dit is het opwekken en gebruiken van explosieve kinetische energie. Hiervoor moet het lichaam heel ontspannen zijn en heeft men de essentie en de basisprincipes van het Qi Gong nodig.

Vanuit het Qi Gong leert men bijvoorbeeld ontspannen te bewegen en vanuit rust plots te versnellen waardoor er grotere kinetische krachten ontwikkeld kunnen worden. Hierdoor heeft men dus geen spierkracht nodig.

Dit maakt het mogelijk voor fysiek minder sterkere personen om zich toch op een doeltreffende manier te kunnen verdedigen.

Wat is het verband tussen Dim Mak, Taichi en Qi Gong?

Taichi is eigenlijk een krijgskunst en vindt zijn wortels in het Dim Mak dat ontwikkeld werd in de 13e eeuw na Christus.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om de Dim mak puntencombinaties te verbergen zodat beoefenaars ze konden oefenen zonder dat leken wisten wat ze aan het doen waren.

Later kreeg het een zachtere vorm en werd het vooral omwille van de vloeiende bewegingen en de gezondheid beoefend. Dankzij de Chinese regering werd Taichi vrij snel wereldwijd bekend.

Taichi bestaat uit een vorm met daarin verschillende bewegingen die ieder meestal maar één keer uitgevoerd worden. Het kost daarom wat tijd om de hele vorm onder de knie te krijgen.

Qi Gong daarentegen werkt met allemaal op zich staande oefeningen die meerdere malen achter elkaar uitgevoerd worden en is derhalve makkelijker aan te leren.

Dikwijls worden bij Taichi bepalende bewegingen geïsoleerd en afzonderlijk beoefent om ze in te trainen, dan maakt men er eigenlijk een Qi Gong oefening van.

Als je het met muziek zou vergelijken, kan je stellen dat Taichi het bespelen is van een instrument en dat Qi Gong de notenleer is. Zonder notenleer kan je wel wat met muziek, maar je zal steeds beperkt zijn. Dat is in de relatie Taichi/Qi Gong niet anders.

Het valt op dat weinig mensen Qi Gong kennen, terwijl bijna iedereen Taichi kent?

Qi Gong is altijd wat stiefmoederlijk behandelt omdat het minder sierlijk oogt en soms als saai beschouwt wordt vermits men langere tijd met eenzelfde oefening bezig is.
Vele mensen kennen Qi Gong dan ook vooral als opwarming voor Taichi.

Qi Gong is studeren en zoeken naar de essentie en dat vergt veel tijd en oefening. Men groeit in Qi Gong niet met steeds meer oefeningen en vormen te leren, maar juist door oefeningen uit te diepen en op zoek te gaan naar hun essentie en diepere waarde.

Qi Gong is een 'diepte' studie, wat niet wil zeggen dat het niet recreatief beoefent kan worden. Integendeel, de eenvoud van de oefeningen maakt het mogelijk altijd en overal Qi Gong te beoefenen.
Helaas zijn er weinig goede Qi Gong leraren die zich alleen of voornamelijk op Qi Gong richten. Omdat er minder aanbod van lessen is, bereik je minder mensen.

Daar probeert de Qi Gong academie in Lommel verandering in te brengen door lerarenopleidingen op hogeschool niveau aan te bieden. Op die manier kunnen meer mensen op een verantwoorde en doordachte manier kennis maken met deze boeiende discipline.

Wat is het verschil tussen Qi Gong en gymnastiek?

Wanneer een leek een Qi Gong beoefenaar bezig ziet, dan lijkt het alsof die rustige gymnastiek oefeningen aan het doen is.

Veel oefeningen zijn inderdaad vergelijkbaar met gymnastiek.

Het grote verschil zit erin dat men bij gymnastiek vooral op de spieren werkt en dat de meeste oefeningen bedoelt zijn om de spieren te trainen en te ontwikkelen of soepel te houden.
Bij Qi Gong daarentegen wordt er vooral met de skeletstructuur gewerkt. We proberen net het gebruik van de grote oppervlakte spieren te verminderen omdat die spieren veel energie verbruiken, sneller verzuren en verouderen.
Daarom werken we in Qi Gong met de mechanica van de skeletstructuur om dankzij het op elkaar afstemmen van de gewrichten krachten over te brengen. Om het skelet te bewegen maken we gebruik van de kleinere, interne spieren.

Bij gymnastiek is het soepel houden van het lichaam en de spieren het doel.

Bij Qi Gong daarentegen is dat maar een bijkomstigheid en een positief neveneffect. Het eigenlijke doel van Qi Gong is het leren ontwikkelen en toepassen van krachten, het leveren van prestaties met minder kracht en inspanning en dus met minder energie verbruik.

Is dat dan de essentie van Qi Gong?

Zoals eerder gezegd, komt het er bij Qi Gong op neer om op zoek te gaan naar de essentie van een beweging en deze zo doeltreffend mogelijk met zo weinig mogelijk inspanningen uit te voeren.
Laat mij een voorbeeld geven.

Mijn buurman was een oude boer en regelmatig hielp ik hem wat bij karweien.

Zo waren we eens gras aan het maaien. Mijn buurman had een zeis en ik een bosmaaier en we zouden ieder een even groot stuk doen. Ik begon enthousiast vanuit mijn schouders met mijn bosmaaier te werken en lachte met mijn buurman omdat hij trager was.

Na een tijdje echter kreeg ik het zwaarder en zwaarder en kon nog amper mijn schouders bewegen. Mijn buurman daarentegen ging rustig op zijn zelfde tempo door en kreeg zijn stuk af in minder dan de helft van de tijd van mij. Op het einde was ik helemaal verzuurd en doodop terwijl het bij hem leek alsof hij een rustige wandeling had gemaakt. Nu was het zijn beurt om te lachen.
Ik vroeg hem hoe dat kwam.

Hij vertelde dat hij als kind van 10 een zeis in zijn handen geduwd kreeg en met de volwassen mee moest gaan maaien. In het begin deed hij het ook al ‘kappend’ vanuit de schouders en was doodop na een tijdje. Stoppen was echter geen optie.

Na enkele dagen besloot hij dan maar te kijken hoe de ouderen het deden en zag hoe zij de zeis rustig vanuit de heup bewogen en lieten ‘glijden’ over de grond en snijden door het gras. Hij besloot hun na te doen en leerde zo meer resultaat te bekomen met minder inspanning. In feite leerde hij toen Qi Gong.

Later moest ik van hem een balk doorzagen. Met veel kracht probeerde ik de zaag door het hout te ‘duwen’ tot ze uiteraard na een tijdje vast kwam te zitten. Ik verweet mijn buurman dat hij mij een botte zaag gegeven had.
Hij lachte, wrikte de zaag los en zette ze rustige tegen zijn duim op het hout. Hij maakte een kleine snede en bewoog dan vanuit zijn heup en liet de zaag rustig heen en weer glijden door het hout. Kijk, zei hij: “jij moet niet zagen, je moet de zaag haar werk laten doen”. Dit was mijn tweede les in de essentie van het Qi Gong!

Want daar gaat het eigenlijk om bij het Qi Gong. De Chinezen waren al heel vroeg een agrarische bevolking en in het begin waren er geen machines zodat al het werk manueel diende te gebeuren. Dat vergde heel zware en repetitieve handarbeid zoals uren voorover gebogen staan in een rijstveld, maaien, hooien, ploegen, zaaien, enz. …

Wanneer ze al deze handelingen met spierkracht deden, zouden ze hun lichaam belasten en uitputten. Dat hielden ze niet vol.

Als je bijvoorbeeld een baal hooi op een wagen moet gooien, dan kan je de eerste pakken met spierkracht doen. Probeer dat maar bij het zoveelste pak dat hoog op de wagen moet….

Oude boeren hebben geleerd om dat met de riek vanuit de heup te doen, met daarna een slangenbeweging van de ruggenwervels en houden dat lang vol.

Dus gingen de Chinezen hun handelingen bestuderen en kijken hoe ze die konden uitvoeren door hun biomechanica juist in te zetten. Hun skeletstructuur te gebruiken en minder hun spierkracht. Ze leerden daarbij heel hun lichaam in te zetten en niet alleen een klein stukje.

Ik probeerde de balk door te zagen door alleen mijn schouders en armen te gebruiken. Mijn buurman gebruikte zijn hele lichaam vanuit zijn heup!

Wat zijn de belangrijkste effecten van Qi Gong?

In de eerste plaats zorgt Qi Gong ervoor dat mensen beter (terug) in contact komen met hun eigen lichaam.

Dat gebeurt ondermeer door zeer eenvoudige oefeningen waarbij we alle gewrichten van het lichaam laten bewegen in vier richtingen: links/recht, voor/achter, 8 vorm en cirkel. We beginnen met de voetzolen en lopen de verschillende gewrichten van heel het lichaam af. Gaandeweg worden die gewrichten samen gebruikt.

Tijdens de oefeningen blijven we de hele tijd met onze aandacht in het gewricht waar we mee bezig zijn. Bij Qi Gong geldt immers de regel dat de energie gaat waar de aandacht is.

Door de gewrichten zacht en vloeiend te bewegen, gaan we ze als het ware smeren en loszetten. Er komt meer ruimte tussen en de spieren ontspannen zich zodat er minder druk op komt.

Maar niet alleen het gewricht waar we mee bezig zijn, is aan het werk. Bij elke oefening is het volledige lichaam altijd in beweging, zij het dan op een subtiele manier. De beweging impliceert ook een betere doorbloeding en omdat we letten op een goede ademhaling komt daar ook nog eens een betere zuurstof voorziening bij. Alle organen en cellen gaan daardoor beter functioneren. Wat een duidelijk preventief effect heeft op onze gezondheid.
Door met de aandacht bij de oefening te blijven worden we bewuster van die plaatsen in het lichaam. Bovendien neemt onze gevoeligheid toe waardoor we ons van alsmaar fijnere en subtielere dingen bewust worden. Hierdoor worden we sneller bewust van signalen van ons lichaam zodat we eerder kunnen reageren en ziekten of problemen voorkomen.

Heeft iedereen baat bij het beoefenen van Qi Gong?

Elke beweging is beter dan geen beweging, zeker als ze ons lichaam niet belast. Door bewust, traag en zacht te bewegen belasten we ons lichaam niet, waardoor Qi Gong door iedereen beoefent kan worden.
Belangrijk is dat Qi Gong werkt vanuit mogelijkheden van mensen en niet vanuit beperkingen.

Bij vele sporten of disciplines vertrekt men van een bepaalde oefening die de deelnemers moeten proberen uit te voeren. Dat lukt niet iedereen direct waardoor mensen zich in de eerste plaats bewust worden van hun beperking. Velen haken daardoor vroegtijdig af.

Precies daarom vinden bijvoorbeeld chronische patiënten zoals fibromyalgie, cvs en reuma moeilijk een sport. En dat terwijl bewegen voor hen juist heel belangrijk is.

Bij Qi Gong vertrekt iedereen van datgene wat hij of zij nog kan en ondanks het feit dat men Qi Gong in groep beoefent, is iedereen toch individueel met zichzelf bezig.

Als iemand bijvoorbeeld zijn arm maar lichtjes kan optillen, dan doet die gewoon die beweging en niet meer. We belonen ons lichaam daardoor en laten het blijken dat we blij zijn dat het dat nog kan. Maar we doen die oefening wel zoveel mogelijk en mogelijks (wellicht) gaat het na een tijdje zelfs beter en komen we net iets verder.

Qi Gong leert beoefenaars ook hun eigen grenzen te ontdekken en te aanvaarden. Het is zeker niet de bedoeling onszelf te forceren of te bewijzen. Er zit geen enkel competitief aspect aan Qi Gong.
Is men al moe na enkele minuten? Geen probleem, neem even pauze of ga zitten. Wanneer het beter gaat, kan je altijd nog wat verder doen.

Op deze manier leert ons lichaam dat we het begrijpen en dat we er respect voor hebben. Hiervoor zal het ons belonen door steeds meer zijn best te gaan doen en uiteindelijke die grenzen beetje bij beetje te verleggen. Maar dit is zeker geen streven, het gebeurt gewoon als het moet gebeuren.

In de praktijk staan wij keer op keer verwondert van de mogelijkheden en de prestaties die de mensen op die manier leveren.

Wat is de doelstelling van het Hoger Instituut voor Qi Gong opleiding in Lommel ?

Ondanks het feit dat Qi Gong voor vele mensen heel baatzuchtig kan zijn, zijn er weinig plaatsen waar men het kan beoefenen en zijn er weinig mensen die het kennen. Een van de redenen daarvoor is het gebrek aan goede leraren die echt weten met wat ze bezig zijn.

Het Hoger Instituut voor Qi Gong Opleiding heeft daarom een goed programma uitgewerkt die degelijke leraren moet vormen.

Dat programma is zo uitgewerkt dat leerlingen al vrij snel onder supervisie van een coach kunnen beginnen lesgeven aan kleine groepen beginners. Hierdoor ontstaan er meer lesmogelijkheden.

Het basisprogramma is dat van Initiator Qi Gong en omvat alle basisoefeningen en principe van het Qi Gong. Een kandidaat initiator krijgt van de eerste dag een coach toegewezen waardoor hij of zij persoonlijke begeleiding krijgt. Omdat men dikwijls meer leert van lesgeven dan van les krijgen, beginnen de kandidaat initiators vrij snel zelf les te geven, zei het steeds met hulp en steun van een instructor en een coach.
Na een intensief oefenprogramma van ongeveer 16 lessen van 3 uur en het afleggen van een examen en het schrijven van een paper, kan men zich initiator Qi Gong noemen en beginnen met lesgeven aan kleine groepjes beginnelingen. Hierbij kan men steeds terugvallen op de masters en leraren van het Hoger Instituut.

De gebrevetteerde initiator kunnen vervolgens doorgroeien tot coach waarbij zij zelf nieuwe initiators gaan coachen.

De volgende stappen zijn dan die van instructor waarbij men bepaalde vormen zoals de Shibashi, de Ba Duan Jin en de Sanshin Qi Gong aanleert en die van leraar Qi Gong. Dat laatste kan men behalen na iets meer dan 3 jaar studie. Leraren kunnen dan doorgroeien tot masters en zelfs tot grootmeester.

Op dit ogenblik heeft het Hoger Instituut voor Qi Gong Opleiding één grootmeester, 4 masters, 4 leraren, 5 instructors en een zevental coaches.

Op dit ogenblik kan men de lessen voor leraar alleen volgen in Lommel, maar de bedoeling is om op korte termijn meerdere leslocaties te openen om zo nog meer mensen te kunnen bereiken.